Na Grenlandii też kopią



Piłkę kopie się wszędzie - nawet w klimacie arktycznym, na Grenlandii. Boiska do gry można znaleźć w każdej miejscowości, jednak zapomnijcie o pięknych zielonych murawach. Bardzo często trudno tu o równy teren, a co dopiero o dobre boisko.



Grenlandia to największa wyspa świata. Znajduje się w północnej części Ameryki Północnej między północnym Atlantykiem a Oceanem Arktycznym. Jej powierzchnia wynosi 2 166 tys. km2, z czego wolne od lodowca jest tylko 19% (410.5 tys. km2). Zamieszkuje ją około 57 000 osób. 13 tysięcy z nich jest zrzeszonych z grenlandzkiej konfederacji sportu, z czego 4 tysiące w związku piłki nożnej.

Krótka historia wyspy

Grenlandia nie była znana Europejczykom do X wieku, kiedy to została odkryta przez Wikingów. W 982 roku Eryk Rudy wygnany za zabójstwo z Islandii postanowił szukać nowego lądu na zachód od lodowej wyspy. "Saga Eryka Rudego" mówi, że spędził trzy lata badając wybrzeże nowego kraju, który nazwał Grenlandią, po czym wrócił na Islandię z opowieściami o swojej wyprawie. W 985 roku 25 statków pod jego wodzą wyruszyło z celem kolonizacji Grenlandii, niestety do celu dotarło tylko 14. Eryk założył dwie osady: Osterbygd na wschodnim wybrzeżu oraz Vesterbygd na zachodnim. Nie byli to jednak pierwsi osadnicy. Wcześniej na Grenlandii żyły ludy arktyczne, choć w momencie przybycia Eryka Rudego wyspa była niezamieszkana.

Kolonia rozwinęła się dość znacznie - osiągnęła liczebność 3-5 tysięcy ludzi, co jest liczbą dużą porównując do dzisiejszych 57 tysięcy. Kwitł handel z Europą (głównie Islandią i Norwegią), sprzedawano takie towary jak kły morsów, foki, owce, liny wymieniając je na m.in. żelazo. W 1126 r. założono diecezję w Garðar (obecnie Igaliku), która była podległa norweskiej archidiecezji w Trondheim. W 1261 r. ludność kolonii przyjęła zwierzchnictwo króla Norwegii, zachowała jednak własny system prawa. W 1380 Norwegia weszła w unię personalną z Danią, a razem z nią Grenlandia. W tym czasie kolonia nie rozwijała się jednak zbyt dobrze. Mniej więcej w 1350 opuszczona została zachodnia osada, w 1378 nie funkcjonowało już biskupstwo w Garðar. Kolonia wymarła pod koniec XV wieku - prawdopodobnie z powodów zmian klimatycznych została opuszczona.

W 1536 Dania i Norwegia połączyły się w jeden organizm państwowy i od tej pory Grenlandia była uznawana bardziej za terytorium duńskie niż norweskie. Królowie duńscy deklarowali zwierzchnictwo nad wyspą nawet gdy nie utrzymywano z nią kontaktów. W XVII wieku na wyspę zaczęły przypływać statki wielorybników. Nie zakładano tam jednak żadnych osiedli. Przybywano jedynie po to, aby oprawić i przygotować do transportu martwe wieloryby. W 1721 roku norweska wyprawa kupiecko-misjonarska zastała na wyspie Eskimosów. Z czasem Grenlandia stawała się bardziej otwarta na handel z Danią, a coraz bardziej zamknięta na handel z innymi krajami. Centrum kolonii stało się Godthåb (Dobra Nadzieja) - dzisiejsza stolica.
W 1814 Norwegia oddzieliła się od Danii i weszła w unię personalną ze Szwecją, wszystkie kolonie jednak pozostały przy Danii. W 1905 roku Norwegia odzyskała niepodległość i zaczęła kwestionować duńskie zwierzchnictwo nad Grenlandią. W 1931 roku doszło nawet do okupowania przez norweską marynarkę wojenną niezamieszkałych terenów wyspy. Dwa lata później jednak Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości wydał rozstrzygnięcie na korzyść Danii, które Norwegia zaakceptowała.

W 1953 r. potwierdził się status kolonialny Grenlandii, kiedy to stała się ona nieodłączną częścią Danii z reprezentacją w duńskim parlamencie - Folketingu. Wprowadzono program edukacji Eskimosów i opiekę medyczną. W tym celu zaczęto gromadzić ludność w miastach powodując wzrost bezrobocia wśród ludności, która utrzymywała się dotąd wyłącznie z rybołóstwa. Będąc w dużej odległości od łowisk nie mogli się nim zajmować, a w mieście o pracę było trudno.

Wraz z przystąpieniem Danii do Unii Europejskiej pogłębił się konflikt grenlandzko-duński. Eskimosi obawiali się, że może zaszkodzić to ich handlowi (prowadzonemu głównie z USA i Kanadą). 70% mieszkańców wyspy opowiedziało się za niewstępowaniem do Unii i zaczęły się pojawiać głosy o tym, że Grenlandia nie ma wystarczającej reprezentacji w Kopenhadze. Wówczas lokalne partie zaczęły zabiegać o utworzenie odrębnego rządu dla Grenlandii. W 1978 Folketing przyznał mieszkańcom wyspy prawo do samorządności. 23 lutego 1982 53% mieszkańców wyspy opowiedziało się za wystąpieniem z Unii, co nastąpiło się w 1985 r. Jest to jedyny do chwili obecnej przypadek wystąpienia z Unii Europejskiej. Samorządna Grenlandia widziała siebie jako naród eskimoski, dlatego duńskie nazwy miejscowości zostały wymienione na eskimoskie. Centrum duńskiej administracji Godthåb zostało nazwane Nuuk. W 1985 r. powstała flaga Grenlandii (na zdjęciu obok).

Federacja

Historia piłki na Grenlandii jest dosyć długa. Pierwszy klub piłkarski założono już w 1933 roku, a 25 lat później, w 1958, odbyły się pierwsze mistrzostwa wyspy. W 1971 roku powstał grenlandzki związek piłki nożnej - Gronlands Boldspil Union.

Do roku 1995 GBU była częścią duńskiego związku piłkarskiego - Dansk Boldspil Union - jednak ze względu na rosnąca autonomię wyspy 1 stycznia 1996 GBU stało się samodzielną federacją. Mimo oddzielenia duńska konfederacja sportu wspierała i wspiera Grenlandczyków w osiągnięciu członkostwa międzynarodowych organizacji sportowych. DBU i GBU aktywnie współpracują. Duńczycy pomagają m.in. szkoląc sędziów i trenerów. Co roku organizowane są "letnie szkoły futbolu" prowadzone przy udziale instruktorów z Danii.

Związek piłkarski zrzesza 76 klubów mających łącznie ponad 4000 członków (ponad połowa z jest w wieku poniżej 18 lat). Jest on najliczniejszym spośród związków sportowych na Grenlandii. Zawody sędziuje około 50 arbitrów. Za ich szkolenie odpowiada Klub Arbitrów współpracujący z organizacją sędziów z Danii.

Władzę w GBU sprawuje dziewięcioosobowy zarząd wybierany co dwa lata przez Walne Zgromadzenie. Jednak jedyną osobą będącą pracownikiem związku jest sekretarz generalny. Pozostałe osoby pracują charytatywnie - głównie zależy im na propagowaniu idei futbolu.



ciąg dalszy na następnej stronie

mapa: pl.wikipedia.org
zdjęcie: www.wright-photo.com